{"id":261,"date":"2019-08-12T13:13:21","date_gmt":"2019-08-12T13:13:21","guid":{"rendered":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/2019\/08\/12\/robinson-kruso-medferdin\/"},"modified":"2021-04-14T15:53:58","modified_gmt":"2021-04-14T15:53:58","slug":"robinson-kruso-medferdin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/2019\/08\/12\/robinson-kruso-medferdin\/","title":{"rendered":"R\u00f3binson Krus\u00f3 me\u00f0fer\u00f0in"},"content":{"rendered":"<p>Vi\u00f0 getum flest veri\u00f0 samm\u00e1la um a\u00f0 j\u00e1kv\u00e6\u00f0 hugsun s\u00e9 forsenda \u00feess a\u00f0 sam\u00feykkja \u00fea\u00f0 a\u00f0 j\u00e1kv\u00e6\u00f0ni auki l\u00edkurnar \u00e1 skilningi og a\u00f0 skilningur s\u00e9 ein helsta breytan \u00ed g\u00f3\u00f0um mannlegum samskiptum. Einnig a\u00f0 g\u00e6\u00f0i s\u00e9 eftirs\u00f3knarvert stefnum\u00f3tandi markmi\u00f0 \u00ed samskiptum enda notagildi samskiptanna tilgangur \u00feeirra.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Endalegt markmi\u00f0 samskipta er a\u00f0 sn\u00faa vi\u00f0horfi vi\u00f0m\u00e6landa \u00ed j\u00e1kv\u00e6\u00f0a \u00e1tt og a\u00f0 skilningur s\u00e9 forsenda fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 samskiptin ver\u00f0i b\u00e1\u00f0um a\u00f0ilum til hagsb\u00f3ta. \u00c1n skilnings eru engar l\u00edkur \u00e1 v\u00e6g\u00f0 \u00ed samskiptum.&nbsp;<\/p>\n<p>A\u00f0 \u00f6rva og \u00fej\u00e1lfa heilann er \u00e1g\u00e6t a\u00f0fer\u00f0 til a\u00f0 efla j\u00e1kv\u00e6\u00f0a hugsun og auka \u00e1 \u00feann h\u00e1tt l\u00edkurnar \u00e1 skilningi. \u00deetta skildi R\u00f3binson Kr\u00fas\u00f3. \u00deungur \u00ed lund skola\u00f0i honum upp \u00e1 str\u00f6nd eyjarinnar \u00ed ballarhafi, \u00fear sem engan mann var a\u00f0 finna til a\u00f0 eiga samskipti vi\u00f0. Aleinn var hann vonl\u00edtill um a\u00f0 honum yr\u00f0i nokkurn t\u00edmann bjarga\u00f0 \u00ed si\u00f0menninguna. Hann sag\u00f0i vi\u00f0 sj\u00e1lfan sig a\u00f0 engin sta\u00f0a v\u00e6ri svo neikv\u00e6\u00f0 a\u00f0 ma\u00f0ur g\u00e6ti ekki leyft s\u00e9r a\u00f0 efast um hana. R\u00f3binson n\u00fdtti \u00fea\u00f0 eina sem hann \u00ed raun \u00e1tti, heilann. Hann var\u00f0 a\u00f0 finna a\u00f0fer\u00f0 til a\u00f0 skilja st\u00f6\u00f0u s\u00edna. Hann skildi a\u00f0 eina a\u00f0fer\u00f0in til a\u00f0 nota heilann af einhverri skynsemi v\u00e6ri a\u00f0 r\u00f3a hugann. A\u00f0fer\u00f0in sem hann fann upp var a\u00f0 vega og meta st\u00f6\u00f0u s\u00edna sem debet og kredit, neikv\u00e6tt og j\u00e1kv\u00e6tt.&nbsp;<\/p>\n<p>R\u00f3binson hugsa\u00f0i um st\u00f6\u00f0una \u00e1 gagnr\u00fdninn h\u00e1tt og setti hana upp \u00ed andst\u00e6\u00f0urnar, neikv\u00e6tt og j\u00e1kv\u00e6tt: \u00dea\u00f0 var neikv\u00e6tt a\u00f0 honum haf\u00f0i skola\u00f0 upp \u00e1 ey\u00f0ieyju (me\u00f0 litla von um bj\u00f6rgun). Aftur \u00e1 m\u00f3ti var j\u00e1kv\u00e6tt a\u00f0 hann v\u00e6ri \u00e1 l\u00edfi, hann drukkna\u00f0i ekki eins og allir hinir \u00e1 skipinu. Neikv\u00e6tt var a\u00f0 hann hafi engin kl\u00e6\u00f0i til a\u00f0 sk\u00fdla s\u00e9r me\u00f0. \u00c1 m\u00f3ti var j\u00e1kv\u00e6tt a\u00f0 loftslag eyjarinnar var svo milt a\u00f0 hann \u00feurfti \u00feeirra ekki. Og svo framvegis.<\/p>\n<p>\u00cd j\u00e1kv\u00e6\u00f0ni okkar getum vi\u00f0 l\u00e1ti\u00f0 hugmyndir R\u00f3binsons okkur a\u00f0 kenningu ver\u00f0a. \u00c1bendingu fr\u00e1 manni sem var \u00ed neikv\u00e6\u00f0ri st\u00f6\u00f0u, svo ekki meira s\u00e9 sagt sem \u00e1leit a\u00f0 f\u00e1tt s\u00e9 svo me\u00f0 \u00f6llu illt a\u00f0 ei bo\u00f0i nokku\u00f0 gott. A\u00f0 horfa \u00e1 j\u00e1kv\u00e6\u00f0u hli\u00f0arnar sem geta or\u00f0i\u00f0 okkur til framdr\u00e1ttar og auki\u00f0 skilning okkar \u00e1 st\u00f6\u00f0unni. \u00dea\u00f0 sem breytti vi\u00f0horfi hans var\u00f0 honum til bjargar. Ef hann hef\u00f0i ekki haldi\u00f0 r\u00f3 sinni og vegi\u00f0 og meti\u00f0 st\u00f6\u00f0una af skynsemi hef\u00f0i hann sennilega falli\u00f0 \u00ed \u00feunglyndi og ekki lifa\u00f0 vistina af. Hann hef\u00f0i \u00fe\u00e1 aldrei hitt vin sinn F\u00f6studag og ekki veri\u00f0 bjarga\u00f0 \u00e1 endanum.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n<p><strong>L\u00edfi\u00f0 er spurning um afst\u00f6\u00f0u<\/strong><\/p>\n<p>Fegra\u00f0i R\u00f3binson st\u00f6\u00f0u s\u00edna \u00feegar hann hugsa\u00f0i um j\u00e1kv\u00e6\u00f0u hli\u00f0arnar \u00ed mati s\u00ednu? Nei, r\u00fdni hans var honum gagnleg vegna \u00feess a\u00f0 andst\u00e6\u00f0urnar voru b\u00e1\u00f0ar sannar. Spurningin er hvort vi\u00f0horfi\u00f0 ma\u00f0ur velur, \u00fea\u00f0 neikv\u00e6\u00f0a e\u00f0a j\u00e1kv\u00e6\u00f0a. Mikilv\u00e6gast af \u00f6llu er a\u00f0 vera uppl\u00fdstur, a\u00f0 skilja, a\u00f0 taka uppl\u00fdsta \u00e1kv\u00f6r\u00f0un. Notagildi\u00f0 felst \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 r\u00fdna \u00ed g\u00f6gnin \u00fat fr\u00e1 markmi\u00f0um um a\u00f0 komast l\u00edfs af.<\/p>\n<p>\u00deetta virkar einfalt, n\u00e6stum \u00f3tr\u00faver\u00f0ugt. Bandar\u00edska ge\u00f0heilsustofnunin, National Institute of Mental Health (www.nimh.nih.gov), st\u00e6rsta ranns\u00f3knarstofnun sinnar tegundar \u00ed heiminum, pr\u00f3fa\u00f0i a\u00f0fer\u00f0 R\u00f3binsons \u00ed einni af st\u00e6rstu ranns\u00f3knum sem ger\u00f0 hefur veri\u00f0 \u00e1 me\u00f0fer\u00f0ar\u00farr\u00e6\u00f0um. Rannsakendurnir nefndu me\u00f0fer\u00f0ina ekki eftir R\u00f3binson \u00fe\u00f3tt h\u00fan \u00e6tti \u00fea\u00f0 sannarlega skili\u00f0 a\u00f0 heita \u00ed h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00e1 sk\u00e1ldsagnarpers\u00f3nunni. \u00deeir v\u00f6ldu a\u00f0 kalla me\u00f0fer\u00f0ina \u201cCognitive Behavioral Therapy\u201d e\u00f0a hugr\u00e6na atferlisme\u00f0fer\u00f0 (HAM).&nbsp;<\/p>\n<p>Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur ranns\u00f3knarinnar styrktu a\u00f0fer\u00f0 R\u00f3binson Kr\u00fas\u00f3 sem \u00e1rangursr\u00edka gagnasko\u00f0un sem a\u00f0sto\u00f0ar okkur til a\u00f0 sj\u00e1 l\u00edfi\u00f0 og tilveruna me\u00f0 bj\u00f6rtum augum, a\u00f0 efast ekki um sj\u00e1lfan sig e\u00f0a anna\u00f0 f\u00f3lk.&nbsp;<\/p>\n<p>Me\u00f0 \u00f6\u00f0rum or\u00f0um m\u00e1 segja a\u00f0 ef gengi\u00f0 er \u00fat fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 samskipti s\u00e9u \u00e1stundu\u00f0 til \u00feess a\u00f0 \u00feoka m\u00e1lum \u00ed r\u00e9tta \u00e1tt \u00fe\u00e1 eigi\u00f0 \u00fea\u00f0 jafnt vi\u00f0 \u00ed samskiptum vi\u00f0 sj\u00e1lfan sig. R\u00f3binson Kr\u00fas\u00f3 skildi betur s\u00edna raunverulegu st\u00f6\u00f0u me\u00f0 j\u00e1kv\u00e6\u00f0u hugarfari og n\u00e1\u00f0i \u00feess vegna \u00feeim \u00e1rangri a\u00f0 lifa af. Hann n\u00e1\u00f0i \u00e1rangri \u00ed samskiptum vi\u00f0 sj\u00e1lfan sig. \u00deor og \u00feol eru tv\u00e6r megin breytur g\u00f3\u00f0ra mannlegra samskipta. R\u00f3binson Kr\u00fas\u00f3 hef\u00f0i veri\u00f0 fr\u00e1b\u00e6r almannatengslar\u00e1\u00f0gjafi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vi\u00f0 getum flest veri\u00f0 samm\u00e1la um a\u00f0 j\u00e1kv\u00e6\u00f0 hugsun s\u00e9 forsenda \u00feess a\u00f0 sam\u00feykkja \u00fea\u00f0 a\u00f0 j\u00e1kv\u00e6\u00f0ni auki l\u00edkurnar \u00e1 skilningi og a\u00f0 skilningur s\u00e9 ein helsta breytan \u00ed g\u00f3\u00f0um mannlegum samskiptum. Einnig a\u00f0 g\u00e6\u00f0i s\u00e9 eftirs\u00f3knarvert stefnum\u00f3tandi markmi\u00f0 \u00ed samskiptum enda notagildi samskiptanna tilgangur \u00feeirra.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":634,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[14],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/261"}],"collection":[{"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=261"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/261\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":635,"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/261\/revisions\/635"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/634"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=261"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=261"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=261"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}