{"id":79,"date":"2013-10-28T11:47:48","date_gmt":"2013-10-28T11:47:48","guid":{"rendered":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/2013\/10\/28\/hreinsadhu-vinnsluminnidh-sofdhu-vel-og-taktu-til-i-heilanum\/"},"modified":"2013-10-28T11:47:48","modified_gmt":"2013-10-28T11:47:48","slug":"hreinsadhu-vinnsluminnidh-sofdhu-vel-og-taktu-til-i-heilanum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/2013\/10\/28\/hreinsadhu-vinnsluminnidh-sofdhu-vel-og-taktu-til-i-heilanum\/","title":{"rendered":"Hreinsa\u00f0u vinnsluminni\u00f0. Sof\u00f0u vel og taktu til \u00ed heilanum"},"content":{"rendered":"<h4>\u00c1 hverju kv\u00f6ldi sl\u00f6kkvum vi\u00f0 \u00e1 okkur og f\u00f6llum \u00ed nokkurs konar me\u00f0vitunarleysi sem vi\u00f0 k\u00f6llum svefn. \u00deetta er fur\u00f0ulegt fyrirb\u00e6ri og kann a\u00f0 vir\u00f0ast \u00f3r\u00f6kr\u00e9tt fr\u00e1 n\u00e1tt\u00farunnar hendi. Hvers konar n\u00e1tt\u00faruval er \u00fea\u00f0 sem leitt hefur til a\u00f0 vi\u00f0 liggjum varnarlaus og me\u00f0 skynf\u00e6rin h\u00e1lfl\u00f6mu\u00f0 st\u00f3ran hluta l\u00edfsins?<\/h4>\n<p>  <!--more-->  <\/p>\n<p>Svefn er mikilv\u00e6gur. \u00dea\u00f0 eru f\u00e1ir sem efast um \u00fea\u00f0 en hinga\u00f0 til hefur ekki veri\u00f0 lj\u00f3st af hverju. Tilraunir \u00e1 m\u00fasum hafa t.d. s\u00fdnt a\u00f0 m\u00fds sem sofa ekki deyja mun fyrr en \u00fe\u00e6r sem sofa e\u00f0lilega en ekki hefur veri\u00f0 h\u00e6gt a\u00f0 rekja \u00f3t\u00edmab\u00e6ran dau\u00f0a \u00feeirra til \u00e1kve\u00f0inna sj\u00fakd\u00f3ma.<\/p>\n<p>En n\u00fa vir\u00f0ast<a href=\"http:\/\/www.sciencemag.org\/content\/340\/6140\/1529.summary?sid=ac87c67e-dbd6-4b84-9f80-20f7b945cdba\"> v\u00edsindamenn fr\u00e1 H\u00e1sk\u00f3lanum \u00ed Rochester<\/a> fundi\u00f0 sterkar v\u00edsbendingar um \u00e1st\u00e6\u00f0ur fyrir mikilv\u00e6gi svefns. Fr\u00e6\u00f0imenn tala um st\u00f3ran \u00e1fanga e\u00f0a t\u00edmam\u00f3t \u00e1 svi\u00f0i svefnranns\u00f3kna.<\/p>\n<h3>\u00dea\u00f0 er fullt starf a\u00f0 skynja og skilja hversdagsleikann<\/h3>\n<p>Daglegar athafnir reyna heilmiki\u00f0 \u00e1 heilann. Hann er s\u00edfellt a\u00f0 taka \u00e1 m\u00f3ti g\u00f6gnum, flokka \u00feau og greina, forgangsra\u00f0a, vinna \u00far \u00feeim og breg\u00f0ast s\u00ed\u00f0an vi\u00f0 \u00e1 einhvern h\u00e1tt. \u00deetta er mj\u00f6g fl\u00f3ki\u00f0 verkefni.<\/p>\n<p>\u00deegar heilinn er \u00ed vinnunni eiga s\u00e9r sta\u00f0 efnaskipti eins og \u00ed \u00f6\u00f0rum l\u00edff\u00e6rum. Vi\u00f0 sl\u00edk efnaskipti ver\u00f0a alltaf til aukaafur\u00f0ir og \u00fargangur. \u00deennan \u00fargang \u00fearf heilinn a\u00f0 losa sig vi\u00f0. \u00dea\u00f0 \u00fearf a\u00f0 taka til.<\/p>\n<p>Ein sl\u00edk aukaafur\u00f0 eru svokalla\u00f0ir Beta-amyloid flekkir. Upps\u00f6fnun \u00feeirra er n\u00fa talin einn af orsaka\u00fe\u00e1ttum \u00ed \u00fer\u00f3un Alzheimer-sj\u00fakd\u00f3msins og hugsanlega annarra heilabilunarsj\u00fakd\u00f3ma.<\/p>\n<h3>Hleypum hreinsunardeildinni a\u00f0<\/h3>\n<p>Mikilv\u00e6gt er a\u00f0 henda \u00fat \u00farganginum og aukaafur\u00f0unum sem ver\u00f0a til vi\u00f0 efnaskipti heilans. Ranns\u00f3knir v\u00edsindamannanna \u00ed Rochester bentu til a\u00f0 sl\u00edk hreinsun gengi mun hra\u00f0ar fyrir sig \u00ed svefni e\u00f0a \u00feegar dregi\u00f0 v\u00e6ri \u00far virkni heilans a\u00f0 miklu leyti.<\/p>\n<p>\u00deeir komust a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 heila- og m\u00e6nuv\u00f6kvi fl\u00e6\u00f0ir hra\u00f0ar um sofandi heila en fullvirkan. \u00dea\u00f0 er raki\u00f0 til \u00feess a\u00f0 \u00e1kve\u00f0nar taugafrumur \u00ed mi\u00f0taugakerfinu dragast saman \u00ed hv\u00edldar\u00e1standi og auka \u00fear me\u00f0 a\u00f0gengi hreinsunardeildarinnar a\u00f0 kr\u00f3kum og kimum heilans.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er ekki h\u00e6gt a\u00f0 halda uppi stu\u00f0inu \u00ed part\u00edinu og taka til eftir \u00fea\u00f0 \u00e1 saman t\u00edma. Og sk\u00faringaf\u00f3lki\u00f0 m\u00e6tir yfirleitt ekki \u00e1 skrifstofuna fyrr en ys og \u00feys dagsins er loki\u00f0 og b\u00fai\u00f0 er a\u00f0 sl\u00f6kkva \u00e1 t\u00f6lvuskj\u00e1num.<\/p>\n<h3>Getur of l\u00edtill svefn leitt af s\u00e9r sj\u00fakd\u00f3ma?<\/h3>\n<p>\u00c1\u00f0urnefnd ranns\u00f3kn bendir til a\u00f0 hreinsun heilans gangi allt a\u00f0 tuttugu sinnum hra\u00f0ar \u00ed svefni en v\u00f6ku. \u00dat fr\u00e1 \u00fev\u00ed m\u00e1 \u00e1lykta a\u00f0 \u00f3n\u00f3gur svefn geti leitt til upps\u00f6fnunar \u00e1 \u00fargangsefnum.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 vir\u00f0ist r\u00f6kr\u00e9tt a\u00f0 \u00e1lykta a\u00f0 sl\u00edk upps\u00f6fnun geti dregi\u00f0 \u00far virkni heilans og v\u00edsbendingar eru um a\u00f0 sl\u00edkt geti auki\u00f0 l\u00edkurnar \u00e1 heilabilunarsj\u00fakd\u00f3mum. Sterkar tengingar hafa t.d. fundist milli \u00fer\u00f3unar Alzheimer-sj\u00fakd\u00f3ms hj\u00e1 einstaklingum og svefntruflana fyrr \u00e1 \u00e6vinni.<\/p>\n<p>\u00deessar ranns\u00f3knir sta\u00f0festa ekki bara enn og aftur mikilv\u00e6gi svefns heldur gefa l\u00edka sterkar v\u00edsbendingar um af hverju hann er svona mikilv\u00e6gur. Og \u00fea\u00f0 gefur okkur enn eina \u00e1st\u00e6\u00f0una til \u00feess a\u00f0 hv\u00edla okkur vel og sofa til a\u00f0 n\u00fdta sem best \u00fea\u00f0 litla vit sem vi\u00f0 h\u00f6fum \u00ed kollinum.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c1 hverju kv\u00f6ldi sl\u00f6kkvum vi\u00f0 \u00e1 okkur og f\u00f6llum \u00ed nokkurs konar me\u00f0vitunarleysi sem vi\u00f0 k\u00f6llum svefn. \u00deetta er fur\u00f0ulegt fyrirb\u00e6ri og kann a\u00f0 vir\u00f0ast \u00f3r\u00f6kr\u00e9tt fr\u00e1 n\u00e1tt\u00farunnar hendi. Hvers konar n\u00e1tt\u00faruval er \u00fea\u00f0 sem leitt hefur til a\u00f0 vi\u00f0 liggjum varnarlaus og me\u00f0 skynf\u00e6rin h\u00e1lfl\u00f6mu\u00f0 st\u00f3ran hluta l\u00edfsins?<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[14],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79"}],"collection":[{"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=79"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=79"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=79"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/workspace.cohnwolfe.is\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=79"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}